Piotr Pawlak

Piotr Pawlak rozpoczął naukę gry na fortepianie w wieku sześciu lat w Gdańsku, ucząc się najpierw u Ewy Włodarczyk, a następnie w klasie profesora Waldemara Wojtala, pod którego kierunkiem ukończył zarówno szkołę muzyczną, jak i studia w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, kończąc dyplom fortepianu w 2021 roku. Równolegle studiował organy pod kierunkiem dr Hanny Dys i ukończył studia magisterskie z dyrygentury. W 2024 roku został przyjęty do International Piano Academy Lake Como, a jego pianistykę kształtowały kursy mistrzowskie u m.in. Dang Thai Sona, Kevina Kennera, Dmitrija Aleksiejewa, Eugena Indjica, Diny Joffe, Katarzyny Popowej-Zydroń i Janusza Olejniczaka.

Dorobek konkursowy Pawlaka obejmuje dwie dekady, od wczesnych nagród na konkursach chopinowskich dla dzieci i młodzieży po I nagrodę na 11. Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim w Darmstadt (2017) i I nagrodę na V Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Maj Lind w Helsinkach (2022), gdzie wykonał II Koncert fortepianowy Prokofiewa z Fińską Orkiestrą Symfoniczną Radia. W 2023 roku zdobył II nagrodę na 2. Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim na Instrumentach Historycznych w Warszawie, grając na fortepianie Érard z 1838 roku, a w 2025 roku dotarł do półfinału 19. Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, gdzie jego wykonanie rzadko granego Allegro de concert, Op. 46, wywołało owację na stojąco, zanim ucichł ostatni dźwięk.

Tym, co wyróżnia Pawlaka na tle innych laureatów, jest jego zaangażowanie w historyczne praktyki wykonawcze traktowane jako żywa praktyka, a nie akademickie ćwiczenie. Improwizuje własne kadencje w koncertach klasycznych, przywraca XIX-wieczny zwyczaj improwizowanego preludiowania między utworami recitalowymi oraz wykonuje własne zakończenie niedokończonej Fantazji d-moll KV 397 Mozarta. Ten sam rygor przenosi się na jego życie akademickie: równolegle ze studiami w konserwatorium Pawlak reprezentował Polskę na Międzynarodowej Olimpiadzie Matematycznej, uzyskał tytuł magistra matematyki na Uniwersytecie Gdańskim i obecnie przygotowuje tam rozprawę doktorską na temat grup klas odwzorowań powierzchni nieorientowalnych — dwoistość, którą krytycy łączą bezpośrednio z klarownością strukturalną jego gry.

Piotr Pawlak urodził się w Gdańsku w 1998 roku i rozpoczął naukę gry na fortepianie w wieku sześciu lat w Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego, ucząc się najpierw u Ewy Włodarczyk, a następnie w klasie profesora Waldemara Wojtala, z którym współpracował przez ponad dekadę. Równolegle studiował organy pod kierunkiem dr Hanny Dys — wczesne wykształcenie polifoniczne, które do dziś kształtuje klarowność jego prowadzenia głosów. Pawlak ukończył studia licencjackie i magisterskie z fortepianu w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, kończąc dyplom fortepianu w 2021 roku, a następnie ukończył kolejne studia magisterskie z dyrygentury pod kierunkiem Marcina Nałęcza-Niesiołowskiego i profesora Zygmunta Rycherta, pełniąc jednocześnie funkcję przewodniczącego Samorządu Studenckiego uczelni. W 2024 roku został przyjęty do International Piano Academy Lake Como, a jego grę kształtowały kursy mistrzowskie u Dang Thai Sona, Kevina Kennera, Dmitrija Aleksiejewa, Eugena Indjica, Philippe'a Giusiano, Diny Joffe, Katarzyny Popowej-Zydroń, Wojciecha Świtały i Janusza Olejniczaka.

Dorobek konkursowy Pawlaka jest niezwykle obszerny — zaczyna się od I nagród na konkursach chopinowskich dla dzieci i młodzieży w Szafarni i Antoninie, a w latach nastoletnich biegnie równolegle z medalami Międzynarodowej Olimpiady Matematycznej — brąz w Kapsztadzie (2014) i Chiang Mai (2015) — obok nagród za grę na organach, improwizację i fortepian w Polsce i za granicą. Międzynarodowy przełom przyniosła mu I nagroda na 11. Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim w Darmstadt w 2017 roku, gdzie zdobył także nagrodę za najlepszą improwizację na tematy z Wolnego strzelca Webera, a w 2022 roku potwierdziła go I nagroda na V Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Maj Lind w Helsinkach, gdzie wykonał II Koncert fortepianowy Prokofiewa z Fińską Orkiestrą Symfoniczną Radia pod dyrekcją Anny-Marii Helsing. W 2023 roku zdobył II nagrodę na 2. Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim na Instrumentach Historycznych w Warszawie, wykonując I Koncert fortepianowy Chopina na fortepianie Érard z 1838 roku z orkiestrą {oh!} Orkiestra pod dyrekcją Václava Luksa, a w 2025 roku był półfinalistą 19. Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, gdzie jego wykonanie rzadko granego Allegro de concert, Op. 46, wywołało owację warszawskiej publiczności na stojąco, zanim ucichł ostatni dźwięk.

Rdzeniem artystycznej tożsamości Pawlaka jest przywracanie praktyk wykonawczych, które niemal zniknęły ze współczesnej estrady koncertowej. Zamiast wykonywać opublikowane kadencje autorstwa późniejszych kompozytorów, improwizuje własne w koncertach klasycznych — najbardziej znacząco w Koncercie fortepianowym nr 20 d-moll KV 466 Mozarta — zachowując klasyczną logikę harmoniczną, a jednocześnie reagując bezpośrednio na orkiestrę i salę. Na recitalach przywraca XIX-wieczny zwyczaj niezapisanego preludiowania między utworami oraz wykonuje własne, improwizowane dokończenie Fantazji d-moll KV 397 Mozarta, zastępując zakończenie dopisane przez kopistę po śmierci kompozytora. Porusza się swobodnie między współczesnymi fortepianami koncertowymi — Steinway, Fazioli, Yamaha — a historycznymi fortepianami Érard, Pleyel i Buchholtz, a ta podwójna biegłość kształtuje jego podejście do pedalizacji, dotyku i artykulacji na obu typach instrumentów.

Ten sam intelektualny rygor przenika akademickie życie Pawlaka. Równolegle ze studiami w konserwatorium dwukrotnie reprezentował Polskę na Międzynarodowej Olimpiadzie Matematycznej i był dwukrotnym srebrnym medalistą Romanian Master of Mathematics, zanim w 2020 roku ukończył studia magisterskie z matematyki na Uniwersytecie Gdańskim. Obecnie jest tam doktorantem, prowadząc badania nad grupami klas odwzorowań powierzchni nieorientowalnych — pracę, którą krytycy łączą bezpośrednio z architektoniczną klarownością jego dużych form muzycznych. Po jego zwycięstwie w Helsinkach fiński dziennik Helsingin Sanomat określił go po prostu mianem „matematyka przy fortepianie”.

Dyskografia Pawlaka koncentruje się na wykonawstwie historycznym i repertuarze polskiego dziedzictwa muzycznego, obejmując nagranie z 2025 roku I Koncertu fortepianowego i II Sonaty Chopina na instrumentach historycznych dla Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina (NIFC), światowe premiery nagrań kameralnych Józefa Elsnera na fortepian i smyczki oraz zapowiadany na 2026 rok album muzyki kameralnej Henryka Wieniawskiego na historyczne skrzypce i fortepian. Jego kalendarz koncertowy obejmuje Polskę, Niemcy, Belgię, Hiszpanię, Węgry, Ukrainę i inne kraje, z występami koncertowymi i recitalowymi, które płynnie łączą współczesne orkiestry symfoniczne, zespoły wykonujące na instrumentach historycznych oraz cykle recitali solowych.